Die gasvryheidsvereniging Fedhasa waarsku dat die uitbreiding van ’n kollektiewe ooreenkoms baie klein restaurante kan sluit en werk kan kos. Arbeidsminister Nomakhosazana Meth het die uitbreiding op 16 Oktober aangekondig en dit geld vanaf 26 Oktober. Dit bind alle werkgewers in die bedryf, ook dié wat nie by die bedingingsraad aangesluit het nie.
Fedhasa raam dat die bykomende verpligtinge loonkoste met sowat 9 persent kan verhoog. Minimumlone wissel van R30,23 per uur tot R57,23 vir sjefs en R40,46 vir bestuurders. Werkgewers moet ook 5 persent tot ’n voorsorgfonds en bydraes tot ’n begrafnisskema betaal.
Daarby kom ’n skoonmaaktoelae van R17,50 per week en ’n jaarlikse bonus gelyk aan twee weke se salaris. Heffings van R16 per werknemer per maand word tussen werkgewer en werknemer gedeel. Elke perseel betaal ook ’n maandelikse heffing van R25.
Fedhasa se nasionale voorsitter Brett Tungay sê baie restaurante is klein familiebesighede wat die ekstra koste nie kan dra nie. Hy sê die uitbreiding skep heffingsinkomste vir die raad terwyl besighede reeds met huur, elektrisiteit en munisipale tariewe worstel. Volgens hom sal dit tot afleggings en sluitings lei waar werkloosheid reeds hoog is.
Fedhasa wil die hof vir ’n interdik teen die minister se besluit nader en voer aan die ooreenkoms verteenwoordig nie die hele sektor nie. Vakbonde, waaronder Fawu en Saccawu, steun die uitbreiding as beskerming teen uitbuiting van kwesbare werkers. Fawu sê werkers werk lang ure sonder voordele en ’n vrystellingsproses bly vir klein besighede met werklike probleme beskikbaar.