Wêreldwye voedselpryse styg teen die vinnigste tempo in byna vier jaar en kenners waarsku dat voedselinflasie oor die komende maande verder kan versnel en tot diep in 2027 kan voortduur. Die onafhanklike landbouekonoom dr. Kobus Louw sê drie skokke tref saam, naamlik geopolitieke ontwrigting, duur energie en logistiek, asook groeiende klimaatrisiko's.
Louw sê die grootste gevaar is dat vandag se kosteskok môre se produksietekort word. Dit raak nie net die prys van voedsel nie, maar ook die koste en betroubaarheid van toekomstige produksie.
Suid-Afrika het voorlopig genoeg stapelvoedsel, want die land bly ’n netto uitvoerder van mielies en ’n groot oes is reeds in. Die volgende oes bly egter voorwaardelik omdat hoë dieselpryse, logistieke koste en duur kunsmis beplanning riskant maak.
Baie graanstreke het genoeg ondergrondvog en die aandrang is om betyds en reg te plant. ’n Moontlike El Niño later vanjaar kan egter uiters ongunstige weer bring en produksie skaad.
Louw se grootste sorg is nie voorraad nie, maar bekostigbaarheid. Verbruikers koop wat hulle kan bekostig, nie wat hulle nodig het nie, en dit kan vir jare ’n rimpeleffek deur voeding en vraag laat.
’n Boer is ’n prysnemer en kan stygende dieselkoste nie na kopers oordra nie, terwyl vervoerders, meulenaars en kleinhandelaars koste wel kan oordra. Die gevolg is druk op marges en hoër pryse vir verbruikers – ’n knelpunt aan die vraagkant selfs waar voorraad genoeg is.