Op 7 Oktober 2026 het Suid-Afrikaners meer vir ’n liter petrol en diesel betaal as ooit tevore. Vroeë data van die Sentrale Energiefonds wys moontlike stygings in November van tot R4,58 per liter vir 95-loodvrye petrol en tot R2,91 vir groothandel diesel. Brandstof word gewoonlik as motorkoste gesien, maar dit gaan oor die vryheid om te beweeg.
Die armstes voel dit eerste sonder om ’n pomp aan te raak. Sommige werkers bestee tot 40 persent van hul loon aan vervoer werk toe en terug. Wanneer taxi, bus en e-hailing se tariewe styg, het passasiers niks oor om te bespaar nie. ’n Werksoeker betaal ’n rit vir ’n onderhoud voor sy oor ’n loon beskik.
Op ’n tenk van 50 liter voeg die verwagte Novemberstyging sowat R229 by elke volmaak met 95-petrol. Investec se hoofekonoom Annabel Bishop verwag dat verbruikersinflasie bo 5 persent sal styg. Dit kan rentekoersverligting vir motors en verbande vertraag.
Meer as 80 persent van die land se vrag ry per pad. Diesel het van R17 per liter in Januarie tot meer as R34 geklim. ’n Vloot van 50 voertuie wat elk 400 liter per maand gebruik, se rekening het van sowat R340 000 tot minstens R680 000 gestyg, met ’n verdere R51 000 in November moontlik.
Olie verhandel bo 100 Amerikaanse dollar per vat teenoor 65 dollar voor die Iran-oorlog, terwyl sowat 50c van die styging van die rand kom. Meer as 25 persent van die prys is belasting. Die Tesourie het heffings in April met R3 per liter gesny teen meer as R17 miljard. Minister Enoch Godongwana waarsku dat verdere verligting elders gedek moet word, maar die Automobiel-Assosiasie sê ’n verdere R3 snit is bekostigbaar.