Die roep om hernude brandstofheffingverligting groei voor die middeltermynbegroting, maar ekonome waarsku dit sal die fiskus duur kos. Minister van Finansies Enoch Godongwana tabuleer Woensdag die verklaring te midde van rekord petrol en dieselpryse.
Die Tesourie het van April tot Junie reeds drie maande se verligting gegee nadat die konflik in die Midde Ooste oliepryse laat styg het. Dit het R17,2 miljard aan verlore inkomste gekos. ActionSA, Cosatu en die AA vra nou weer tydelike verligting voor die feestyd.
Gina Schoeman van Citi sê daar is moontlik ruimte om die heffing vir ’n paar maande te verlaag, maar dit skep ’n gevaarlike verwagting. “Daar is geen twyfel dat verbruikers swaar kry nie”, sê Schoeman. Sy wys op hoë verfyningsmarges weens min raffinaderykapasiteit en ingevoerde brandstof.
Citi reken belastinginkomste kan teen einde van die boekjaar met tot R80 miljard styg, maar wêreldmarkte bly onseker. Schoeman verwag die Tesourie sal eerder sowat R40 miljard tot R50 miljard in die middeltermynbegroting aanneem. Konsolidasie bly die prioriteit.
Johann Els van PSG Financial Services sê die meevaller bied ruimte, maar die R17 miljard wat reeds bestee is, tel daarteen. ’n Kleiner tekort en laer skuld kan vinniger graderingopgraderings bring. Die voordeel is volgens hom groter as verligting vir net motoriste.
President Cyril Ramaphosa het Maandag op moontlike verligting gedui. Die DA wil eerder die Padongelukkefondsheffing verlaag met behoorlike hervorming, kosteberaming en beskerming vir wettige eisers. Tydelike maatreëls sonder hervorming los die probleem nie op nie.