Die Indiese mynhuis Vedanta beplan ’n nuwe sinksmelter by sy Gamsbergmyn in die Noord-Kaap as deel van ’n groter belegging van sowat 21 miljard rand. Die uitvoerende hoof van Vedanta Zinc International, Vijay Kumar, sê die groep wil soveel as moontlik van sy sink so na as moontlik aan die bron veredel. Tans word die konsentraat uitgevoer.
Gamsberg lê sowat 20 km oos van Aggeneys. Vedanta besit 74 persent van die myn en Exxaro die oorblywende 26 persent. Vedanta het die myn in 2011 by Anglo American gekoop.
Die myn het ’n vermoë om ’n halfmiljoen ton sink in konsentraat te produseer. Daarvoor word tussen 85 en 90 miljoen ton rots gemyn. Produksie het gestyg van sowat 70 000 ton toe Vedanta dit oorgeneem het tot ’n halfmiljoen ton nou.
Kumar sê die reserwe staan op 180 miljoen ton, met hulpbronne van nog 250 miljoen ton boonop. Teen huidige vermoë gee dit ’n lewensduur van sowat 70 jaar. Sedert 2011 is die hulpbron en reserwe byna nege keer vergroot deur verkenning.
Die konsentraat word tans deur Saldanha uitgevoer na China, Korea, Europa en Kanada. Die langtermynambisie is om die myn uit te brei tot ’n miljoen ton sink in konsentraat en die smelter uiteindelik dieselfde vermoë vir verfynde metaal te gee. Dit kan Gamsberg die grootste sinkproduserende myn in die wêreld maak.
Die groot struikelblok is elektrisiteit. Tariewe het die afgelope twee dekades met meer as 800 persent gestyg en dit het smelters onmededingend gemaak. Vedanta het nog geen voorkeurkragtarief met Eskom onderteken nie, maar sê daar is breë belyning met die regering dat ’n smelter dit nodig sal hê.
Volgens Kumar kan nuwe produkte soos suur kunsmis en plofstof lewer wat Suid-Afrika tans invoer. Werkskepping en hoër belastinginkomste sal die ekonomie netto meer baat as ’n goedkoper kragtarief kos.