Die regering het sowat R150 miljard uit die goud en buitelandse reserwerekening gebruik om staatskuld te verlaag en die leningsbehoefte te beperk. In die huidige boekjaar word nog R25 miljard uit dié rekening verwag. Die gevolg is laer skuld en ’n primêre begrotingsoorskot voor rentebetalings.
Skuld beloop steeds meer as 75% van die bruto binnelandse produk en die rentelas beperk besteding elders. Die ekonoom Martin van die Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie sê groei bly nou die sentrale vraag. ’n Vorige gas het sowat 2% genoem, maar sonder betroubare krag, vervoer en logistiek sal selfs 3% druk op Eskom plaas.
Volgens hom lê die grootste hupstoot in gestruktureerde private belegging en openbare private vennootskappe. Daar is vordering in hawens, elektrisiteit en dele van vervoer, maar dit bly te beperk en te los. Hy pleit vir duidelike doelwitte en teikens in spoor, logistiek en water om die ekonomie van knelpunte te bevry.
Infrastruktuur lewer nie alleen ’n pad, spoorlyn, kragsentrale of watersuiweringsaanleg nie. Dit skep werk en gee konstruksie momentum wat die land sedert die Wêreldbeker in 2010 selde gesien het. Besteding met ’n vermenigvuldigereffek skep inkomste wat weer besteding en produksie aanwakker en die belastingbasis verbreed deur BTW, persoonlike belasting en maatskappybelasting.
Hy meen beleggers is gereed en kapitaal is beskikbaar vir goeie opbrengste. Die versperring lê by die regering en by ’n ideologiese huiwering oor vennootskappe, wat hy duidelik van volle privatisering onderskei. Die staat kan steeds beheer, vetoreg en stemreg behou terwyl die private sektor dissipline en kontrole oor besteding bring.