Twee van Suid-Afrika se grootste genoteerde maatskappye het binne minder as ’n maand oornameteikenne geword. Sanlam beoog om die oorblywende aandele in Santam te verkry, terwyl Indië se Solar Industries ’n bod vir die chemie- en plofstofgroep Omnia gemaak het.
Piet Viljoen van Merchant West Investments sê die transaksies weerspieël ’n breër neiging van onderskatte bates op die JSE. Hy het meer as drie dekades se ervaring in batebestuur en sê maatskappye word van die beurs geneem omdat aandeelpryse gedruk bly. Private beleggingsgroepe gebruik dieselfde geleentheid by kleiner en middelgroot genoteerde besighede.
Sanlam beheer Santam al sowat 62 jaar en wil nou die volle eienaarskap bekom. Viljoen skat Santam verhandel teen ’n prys-verdiensteverhouding van sowat 12 of 13. Sanlam wil bestaande kontant gebruik en nie nuwe aandele uitreik om die transaksie te finansier nie.
Hy noem die bod opportunisties, maar redelik in die huidige markomgewing. Oor ’n tydperk van tien jaar beskou hy dit egter as te laag vir so ’n gehaltebesigheid. Aandeelhouers, wat dikwels op maandelikse, kwartaallikse en jaarlikse opbrengste fokus, sal dit dalk tog moet aanvaar omdat die prys binnekort onwaarskynlik sal verbeter.
Viljoen sien Solar Industries se bod vir Omnia op dieselfde manier. Dit is aanvaarbaar in die huidige omstandighede, maar nie aantreklik vir beleggers met ’n langtermynblik van tien jaar nie. Hy sê buitelandse kopers vind Suid-Afrikaanse maatskappye aantreklik weens lae waarderings, terwyl plaaslike beleggers geld na buitelandse markte verskuif.
Hy glo die mark beweeg tans laag en sywaarts en verwag die ontnoteringstendens sal voortduur totdat waarderings en beleggersvertroue herstel. Tog wys hy op goed bestuurde maatskappye soos Capitec en Shoprite as bewys dat sterk opbrengste steeds plaaslik moontlik is.