Die omstrede Zimbabwiese sakeman Wicknell Chivayo, wat homself Sir Wicknell genoem het, is op 30 September saam met sy vrou en drie ander mense dood toe sy helikopter oos van Harare neergestort het. Sy dood het wêreldwyd aandag getrek omdat hy bekend was vir uitspattige spog met rykdom op sosiale media.
Volgens berigte het hy Rolls-Royces aan musikante en politici geskenk, met hope kontant geposeer en in ’n huis van R160 miljoen in Clifton gewoon. Presidente het hom ná sy dood ’n visionêr genoem, maar baie Zimbabwiërs het sy heengaan verwelkom. Die woede was voelbaar omdat miljoene mense sukkel om basiese goedere te bekostig terwyl hy luuksheid ten toon gestel het.
Dae voor die ramp het Open Secrets die Valke gevra om te ondersoek hoe R800 miljoen uit ’n Zimbabwiese verkiesingskontrak in sy Suid-Afrikaanse bankrekeninge beland het. Michael Marchant, hoof van ondersoeke by Open Secrets, het in die Financial Mail geskryf dat die geld ten koste van belastingbetalers onttrek is. Die vraag is nou of die saak saam met hom sterf.
Marchant sê Suid-Afrikaanse rolspelers het as moontlike fasiliteerders opgetree en dat grootskaalse korrupsie nooit in ’n vakuum plaasvind nie. Dit raak finansiële instellings en professionele dienste wat transaksies moontlik maak. Dit is veral belangrik vir ’n land wat onlangs van die gryslys van die FATF verwyder is.
Open Secrets is ’n niewinsorganisasie in Kaapstad wat ondersoekende joernalistiek met regswerk kombineer om aanspreeklikheid te eis. Marchant sê die grootste risiko lê tussen die versoek om kommentaar en publikasie, benewens regsgedinge en pogings tot publikasieverbod. Hy sê vrye howe bly noodsaaklik om korrupsie in die openbare belang oop te vlek.