Suid-Afrika se belastinginkomste kan in die 2026-27 boekjaar sowat 70 miljard rand bo die Februarie begroting uitkom danksy sterk maatskappybelasting uit goud en edelmetale. Vooruitskattings voor volgende week se mediumtermynbegroting toon dat die meevaller hoër besteding sal dek en die tekort tot 3,5 persent van die bruto binnelandse produk sal beperk.
Portefeuljebestuurder Kobus Nel van Stanlib sê volume het ná jare se daling gestabiliseer. Suid-Afrika het in die 1970s sowat 32 miljoen ons goud geproduseer teenoor sowat 2,9 miljoen ons vandag, n daling van sowat 90 persent.
Oor vyftig jaar het die dollargoudprys sowat 7 persent per jaar gestyg terwyl die rand sowat 6 persent per jaar verswak het. Saam het dit die randwaarde van goud met sowat 13 persent per jaar laat groei. Daardie randwaarde is belangrik omdat belasting en tantième daarop gehef word.
Die afgelope tien jaar het dollargoudpryse sowat 13 persent per jaar geklim en oor die afgelope vyf jaar byna 19 persent per jaar. Met n randverswakking van sowat 2 persent het die randverkoopprys met sowat 20 persent per jaar gegroei.
Nel sê die sterk randprys het gehelp om skuld en groeiverhoudings te stabiliseer nadat skuld skerp gestyg het. Voorlopige syfers dui daarop dat die skuldverhouding in 2025 en 2026 begin afdraai het. n Volgehoue goudprys kan daardie verbetering ondersteun.
Of myne skagte moet heropen hang van prysverwagtings en kapitaalbehoeftes af. Beleggers toets winsgewendheid nie net teen sowat 4000 dollar per ons nie maar ook teen laer pryse. In reële terme was goud in die vroeë 1970s sowat 1500 dollar per ons werd ná aanpassing vir Amerikaanse inflasie.