Boere staar moontlik ’n verdere dieselverhoging in November in die gesig. Data van die Sentrale Energiefonds vir 2 tot 14 Oktober 2026 toon ’n onderverhaling van R1,37 per liter vir 500 dpm-diesel en R1,46 vir 50 dpm-diesel. Die finale aanpassing volg op 4 November.
Die druk volg op ’n skerp styging oor die afgelope jaar. Die binnelandse groothandelprys vir 500 dpm-diesel het van R19,34 per liter in Oktober 2025 tot R31,95 per liter in Oktober 2026 gestyg. Die styging raak alles van die trekker in die land tot die vragmotor wat die oes na die koper neem.
Vir ’n voorbeeld van 1 000 hektaar mielies styg die dieselrekening van sowat R1 450 763 tot R2 396 618. Dit is R945 855 of 65,2 persent meer vir dieselfde brandstoftoelaag. Die vergelyking gebruik 75 liter per hektaar en ’n opbrengs van 5 ton per hektaar terwyl area, verbruik en produksie gelyk gehou word.
Die ekstra R946 per hektaar koop geen bykomende hektaar en lewer geen ekstra graan nie. Teen 5 ton per hektaar styg die dieselkomponent van R290 per ton tot R479 per ton. Teen 3 ton per hektaar sou dieselfde toelaag sowat R799 per ton kos omdat groot dele van die brandstof reeds voor oes bestee is.
Doeltreffendheid kan steeds verligting bring. ’n Besparing van 5 liter per hektaar spaar R160 000 teen Oktober 2026 se pryse. Onnodige gange, lang luiertyd en swak gepaste trekkers en implemente verdien noukeurige aandag sonder om noodsaaklike bewerkings te vertraag.
Die blootstelling stop nie by die plaashek nie. Gavin Kelly van die Padvervoervereniging sê brandstof maak tussen 35 persent en 55 persent van vervoerkoste uit terwyl padvervoer meer as 80 persent van die landvrag dra. ’n Ekstra R20 per ton sou R100 000 op ’n 5 000 ton oes beloop.