Suid-Afrika se verbeterde kragopwekking lewer nie sterker groei nie omdat verspreiding, vragspoor en hawens nou die groei versmoor. Dit is die boodskap van PwC Suid-Afrika se hoofekonoom Lullu Krugel in die ekonomiese vooruitsig vir die derde kwartaal van 2026. Die verslag, getitel The Bottleneck Is Moving, waarsku dat die knelpunt besig is om te verskuif.
In ’n onderhoud met Kaya Biz sê Krugel baie beperkings bestaan al jare lank maar word nou duideliker namate vordering elders gemaak word. Al is meer transformators geïnstalleer, het die bou van lyne vir verspreiding agtergebly by die teikens. Vervaardigers het krag om te produseer maar sukkel om goedere na markte te vervoer, terwyl landbou-uitvoerders ondanks sterk uitvoergroei dieselfde druk ervaar.
Krugel sê die regering vorder deur Operasie Vulindlela met strukturele beperkings by hawens en op die spoornetwerk. Die vordering bly egter stadig en hawens en spoor is steeds ver onder die internasionale standaard wat nodig is om mededingend te bly. “Ons is steeds ver onder die wêreldstandaarde wat nodig is om te kan meeding”, sê sy.
Volgens PwC het die reële bruto binnelandse produk met 0,5% in 2024 en 1,1% in 2025 gegroei. Vir 2026 word 1,1% verwag en vir 2027 ’n effense verbetering tot 1,3%. Krugel sê volgehoue groei bo bevolkingsgroei van tussen 1% en 1,5% is nodig om nuwe toetreders tot die arbeidsmark op te neem en werkloosheid geleidelik te verlaag.
“Ons ekonomie sit vas”, sê sy, en selfs onder gunstige toestande sal die bestaande struktuur groei veel bo 2% tot 2,5% bemoeilik. Die drie prioriteite is om infrastruktuurknelpunte reg te stel, groei in mynbou, landbou en toerisme te ontsluit en vertroue te herstel. Dit verg beter verspreiding, hawens en paaie asook optrede oor munisipale dienslewering, watertekorte, korrupsie en openbare veiligheid.