Suid-Afrika se melkboere sê hulle word tot breekpunt gedruk nadat Lactalis, een van die land se grootste melkkopers, die prys aan boere met altesaam 70 sent per liter verlaag het. Die besnoeiing is sowat 10% en kom terwyl brandstof, energie en ander produksiekoste styg. Boere sê hulle kan die druk nie verder absorbeer nie.
Die suiwelkoöperasie Simco oorweeg nou regstappe ingevolge mededingingswetgewing en het sy kommer na die Mededingingskommissie geneem. Uitvoerende hoof Andre van Herden sê boere bly grootliks prysnemers ondanks komitees vir onderhandeling. Hy vra of Lactalis sy koopkrag gebruik om onvolhoubare pryse af te dwing.
Van Herden skat die meeste van Simco se boere in die Suid-Kaap, van Caledon tot George, produseer nou teen n verlies. Dit is hoofsaaklik kleiner tot medium gemengde ondernemings wat melk met ander takke subsidieer. As ander groot kopers Lactalis volg, kan dié ondernemings hul melktakke sluit of na ander boerderyvertakkings oorskakel.
Hy verwerp die argument dat daar bloot n oormaat melk is en dat ondoeltreffende boere moet uitval. Hy verwys na n sogenaamde vals surplus ná verlore uitvoerkontrakte na die Midde-Ooste, veral Saoedi-Arabië. Hy sê skaalvergroting was die enigste oorlewingsroete en oor tien jaar het die getal melkstalles van meer as 200 tot sowat 144 gedaal.
Volgens hom is geen ondoeltreffende melkboer meer oor nie en sluitings sal werkers in die Suid-Kaap raak. Hy pleit vir inligtingsimmetrie oor verwerkers se koste en wins. As boere 70 sent minder kry om surplus te verwyder, moet winkelpryse ook daal sodat produkte beweeg.
Indien baie boere ophou melk, sal invoer van afgeroomde melkpoeier met vervoerkoste die verbruiker duurder tref. Simco vra die Kommissie om ondersoek in te stel na winsbejag en magsmisbruik in die voorsieningsketting. Die koöperasie verwys na die Covid-riglyne wat die ketting gevries het sodat geen party n ander benadeel nie.