Suid-Afrika voer steeds meer chroomerts uit, maar verwerk steeds minder daarvan plaaslik tot ferrochroom. Syfers van Trade and Industrial Policy Strategies toon dat ertsuitvoer in die tweede kwartaal van 2026 met 28% op ’n jaargrondslag tot 7,3 miljoen ton gestyg het. Ferrochroomuitvoer het in dieselfde tyd met 18% tot 364 000 ton gedaal.
Die uiteenlopende rigtings plaas die regering se beleid van plaaslike veredeling onder druk. Elektrisiteitstariewe, wat die afgelope tien jaar met 176% gestyg het, het smelters se mededingendheid uitgehol. Van die 66 ferrochroomoonde in die land was slegs 11 ’n paar maande gelede in bedryf.
Energiereguleerder Nersa het in Mei ’n tarief van 62c/kWh vir ferrochroomsmelters goedgekeur. Dit vervang die tussentydse tarief van 87,74c/kWh wat in Januarie goedgekeur is, nadat smelters voorheen 135,82c/kWh betaal het. Die nuwe tarief is 54,4% laer en bring plaaslike produsente nader aan sommige Chinese mededingers.
Die ooreenkomste loop vir vyf jaar vir Samancor Chrome en drie jaar vir Glencore-Merafe. Dit sluit ’n verpligting van 80% neem-of-betaal in, terwyl Eskom in goeie marktoestande in die voordeel deel. Eskom sê die tekort weens die afslag kan nie deur toekomstige tariefverhogings na ander klante oorgedra word nie.
Glencore-Merafe beplan om die smelters by Boshoek en Wonderkop teen November te heropen. Die regering wou al 22 Samancor-oonde teen September vanjaar herstel. Ferrochroomuitvoer deur Mosambiek, wat in die Junie 2025-kwartaal 174 000 ton was, het in die Junie 2026-kwartaal tot nul gedaal.
Merafe se syfers vir die ses maande tot Junie wys die druk duidelik. Ferrochroominkomste het met 3% tot R1,4 miljard gestyg, terwyl chroomertsverkope met 78% tot R1,78 miljard geklim het. Toeskryfbare ferrochroomproduksie het met 75% van 112 000 ton tot 28 000 ton gedaal, en eenheidskoste het met 61% gestyg.