Capitec het Suid-Afrikaners gewaarsku dat misdadigers kunsmatige intelligensie, nabootsing en sielkundige manipulasie gebruik om geld en persoonlike inligting te steel. Die waarskuwing kom van Nick Harris en Jean Rossouw, onderskeidelik hoof van finansiële misdaad en hoof van gemeenskapsbelegging en finansiële opvoeding.
Hulle sê verbruikers moet alert wees op versoeke wat dringend voel, maklike geld belowe of van betroubare persone en instellings blyk te kom. Harris het gesê enigiemand kan ’n slagoffer word, ongeag ouderdom of ervaring met tegnologie. Bedrieërs teiken mense wat emosioneel kwesbaar is of onder finansiële druk verkeer.
Mense wat ’n geliefde verloor het, is kwesbaar vir romansebedrog, terwyl mense met geldsorge maklik glo aan beleggingskemas met vinnige opbrengste. Jong werkers en mense wat minder gemaklik met tegnologie is, loop ook gevaar. Bedrieërs misbruik vrees, dringendheid en opwinding om mense tot besluite te dryf wat hulle anders sou bevraagteken.
Harris het gesinne en vriende gevra om openlik oor bedrog te praat en eers raad te vra voordat hulle betaal. Rossouw het gesê jong mense is nie immuun teen nabootsing en aanlyn manipulasie nie. Ouers moet die gevare van persoonlike inligting op sosiale media bespreek, terwyl jonger familielede ouer mense kan help om vals webtuistes en bankboodskappe uit te ken.
Misdadigers neem WhatsApp-rekeninge oor en kontak vriende, familie of kollegas met oënskynlik wettige versoeke. Hulle vra geld, eenmalige wagwoorde, skakelklikke of die aankoop van geskenkbewyse. Rossouw sê verbruikers moet vra of ’n versoek by die afsender se normale gedrag pas en dit deur ’n ander kanaal bevestig, soos ’n oproep na ’n bekende nommer.
Gebruik sterk PIN-kodes, vermy verjaarsdae en bêre geen bankbesonderhede op die foon nie. Verifieer versoeke voordat geld oorgeplaas word en tik amptelike webadresse self in. Kontak die bank dadelik as ’n selfoon verloor word, want die bank vra nooit vir ’n PIN of wagwoord nie.