AfriForum het die Nasionale Energiereguleerder van Suid-Afrika gevra om Eskom se aansoek om elektrisiteitstariewe vir die boekjaar 2027/28 van die hand te wys. Die burgerregte-organisasie het in September 2026 formeel beswaar aangeteken en Nersa versoek om toekomstige aansoeke krities te beoordeel. Hy waarsku dat hoër vaste heffings ernstige gevolge vir verbruikers en vir Eskom kan hê.
Eskom se kleinhandelstruktuuraanpassing vra gemiddeld 8,83% meer van direkte klante en 8,84% meer van munisipaliteite. Die gemiddelde syfer verbloem skerp stygings in vaste koste wat klante moet betaal voordat hulle een kilowattuur gebruik. Vaste heffings vir direkte klante is nou net twee derdes van die finale bedrag wat Eskom wil hef, terwyl diens en administrasie byna 50% sal styg.
Klante in die Homepower en Homeflex 4 groep word die hardste getref. Hulle vaste dagtarief sal van R17,86 tot R22,03 styg, ’n toename van 23,3% of sowat R670 per maand. Homeflex 1 styg met 20,1% tot R27,65 per dag, Homeflex 2 met 14,9% tot R49,05 per dag en Homeflex 3 met 11,9% tot R94,38 per dag.
AfriForum sê die aansoek skuif die las na vaste koste wat verbruikers nie deur besparing kan bestuur nie. “Eskom dryf lewenskoste op deur die las na klante te skuif, terwyl Nersa sy plig versuim om die publiek te beskerm”, het die organisasie gesê. Adviseur Dalena Beyers het die stap kortsigtig genoem omdat dit al hoe meer klante van die netwerk dryf en Eskom op lang termyn in groter nood sal laat.
Beyers het ook Eskom se R5,4 miljard aan bonusse bevraagteken terwyl tariewe styg. Volgens AfriForum is die komende boekjaar die derde jaar van die oorspronklike driejaarproses en die tweede jaar waarin tariewe weens ’n berekeningsfout hoër aangepas is. As die aansoek slaag, geld die nuwe tariewe vir direkte klante vanaf 1 April 2027.