Die burgergroep #UniteBehind het Dinsdag in Kaapstad ʼn beëdigde verklaring aan die Nasionale Vervolgingsgesag oorhandig waarin vervolging geëis word oor die omstrede Swifambo-lokomotiefkontrak van R3,5 miljard by die Passasierspooragentskap van Suid-Afrika. Die groep wil hê die NPA, die Valke en die Spesiale Ondersoekeenheid moet die saak as georganiseerde misdaad ondersoek en die verantwoordelikes dagvaar en vervolg.
Die kontrak is in 2013 aan Swifambo toegeken vir 70 lokomotiewe, maar net 13 is gelewer en dit was te hoog vir die spoornet. Sowat R2,65 miljard is betaal voordat die kontrak gestop is. In 2017 het die Gautengse hooggeregshof bevind die tender was korrup en bedrieglik, en in November 2018 het die appèlhof die uitspraak bekragtig.
Direkteur Zackie Achmat sê die gesteelde geld was bestem vir infrastruktuur, treine, seintoerusting en sekuriteit, en die diefstal het gebrekkige lyne en dienste tot gevolg gehad. Op sy hoogtepunt in 2008/09 het Prasa 54 miljoen passasiersritte per maand aangeteken. Tussen Januarie 2021 en Junie 2022 het dit gedaal tot gemiddeld 1,7 miljoen ritte per maand.
Die verklaring wys op die Sentraallyn in Kaapstad wat jare lank gesluit was en op pendelaars wat aan misdaad blootgestel is toe treine nie geloop het nie. Herstel vorder stadig en word vir ʼn tweede keer uit staatskasgeld betaal. Dit is nou 11 jaar sedert oudopenbare beskermer Thuli Madonsela se Derailed-verslag wanbestuur onder oudhoof Lucky Montana blootgelê het.
Op 18 Augustus het die parlementêre begrotingskomitee Scopa verneem dat daar nog geen vervolging in die Swifambo- of Siyangena-sake was nie. #UniteBehind vra dat Scopa verhore hou en die vertraging van meer as ʼn dekade ondersoek. Die NPA moet binne 30 dae antwoord wat reeds gedoen is.