Die Kaapse onderneming Refreshi verkoop oorskietkos teen tot 60 persent onder die kleinhandelprys. Die aanlyn markplek is in Maart 2025 bekendgestel en het winkels sedertdien meer as R15 miljoen laat terugwen. Klante bespreek en betaal vooraf vir verrassingssakke deur ’n toepassing.
Die inhoud is vooraf onbekend, maar die kos is vars en word in ’n vasgestelde tyd afgehaal. Die sakke kos 50 persent tot 60 persent minder as die oorspronklike prys. Winkels kies self watter oorskotprodukte ingesluit word, van brood tot vars groente en klaargemaakte etes.
Die netwerk het van 35 vennootwinkels tot meer as 700 perseel in vier provinsies gegroei. Refreshi is beskikbaar in Kaapstad, Johannesburg, Pretoria, Durban, Gqeberha, George en Mosselbaai. Vennote sluit SPAR, Bootlegger, Vida e Caffè, King Pie en OK Mini Marts in. Die groep voeg weekliks tussen 10 en 15 winkels by en keer maandeliks meer as 20 000 etes van stortingsterreine weg.
Navorsing deur Refreshi en die Consumer Goods Council of South Africa het 50 SPAR-winkels tussen April 2025 en Julie 2026 gevolg. Die winkels het in dié tyd meer as 23 200 sakke verkoop. Maandelikse verkope het van 430 sakke in Junie 2025 tot 1 939 in Junie 2026 gestyg. Winkels met broodprodukte saam met vars groente en vrugte het 77 persent meer sakke verkoop.
Stigter en hoofuitvoerende beampte Jakob Holbak sê elke brood of bord kos in ’n asblik is ’n dubbele verlies. Hy sê die R15 miljoen wys dat minder morsing waarde kan herwin. Voedselvermorsing is volgens hom ook ’n lewenskostekwessie vir miljoene Suid-Afrikaners.
Besturende direkteur van FoodForward SA Andy Du Plessis sê honger is nie ’n tekort aan kos nie, maar kos wat nie by mense uitkom nie. Winkels kan die opbrengs behou of skenk. Holbak verwag om binne die volgende jaar meer as 2 000 deelnemende winkels te hê.