PwC Suid-Afrika het sy Mine 2026-verslag bekend gestel teen die agtergrond van merkbaar hoër goud en PGM-pryse. Die sterker pryse het bedryfstoestande verbeter en kontantvloei versterk. Myners bestee nou meer aan kapitaaluitgawes, verkenning en uitbreiding van bestaande bedrywighede.
Volgens die verslag styg kapitaalverpligtinge vir die volgende boekjaar en vir die komende vyf tot sewe jaar. Maatskappye se balansstate lyk gesond en dividende is verklaar terwyl kontant in die bank surplusse toon. In Rustenburg word ’n skag gesink en die lewe van bestaande bedrywighede word verleng.
Die besteding word as gedissiplineerd beskryf omdat mynbou siklies bly. Pryse kan vir ’n paar jaar sterk wees en daarna skerp daal. Streng kapitaaltoewysing help maatskappye om moeilike tye te oorleef.
Wat ontbreek, is nuwe groenveldprojekte van omvang. Sulke projekte kos miljarde rand en neem verskeie jare om koste te verhaal. Myners soek sekerheid oor permitte, tydlyne, logistiek en beleid voordat hulle daardie bedrag vaslê.
Die regering werk saam met die bedryf, maar die regsraamwerk bly in konsepvorm. Die kadasterstelsel vir mynregte word teen volgende jaar verwag en moet deursigtigheid oor permitte bring. Die strategie vir kritieke minerale bly op papier en uitvoering kan ’n jaar of twee neem.
Vir goud laat hoë pryse dieper en duurder skagte in die Vrystaat vir drie jaar langer myn as wat die 2023-verslag verwag het. Ysterertsreserwes in die Noord-Kaap groei deur tegnologie en herwinning in gebiede wat vroeër ontoeganklik was. Mangaanproduksie word intussen deur hawe en spoorbeperkinge ingeperk.