Suid-Afrika produseer tans sowat 39 persent van sy brandstofbehoefte plaaslik, teenoor 78 persent in 2019. Sowat 61 persent van verfynde brandstof word ingevoer. Militêre en veiligheidskenner Joan Swart van die Universiteit Stellenbosch het aan Talk Radio 702 gesê Sasol lewer ’n kwart van die plaaslike vraag.
Natref en Astron is tans die enigste operasionele ru-olie raffinaderye en verwerk ingevoerde ru-olie. Sasol in Secunda skakel steenkool om in sintetiese brandstof. PetroSA se gas-tot-vloeistof aanleg is in bystand weens ’n tekort aan gasvoeding en produseer geen brandstof nie.
Die Durbanse raffinaderye SAPREF en ENREF het onderskeidelik 180 000 en 120 000 vate per dag gelewer. SAPREF is in 2020 om ekonomiese redes stilgelê en ná ernstige vloedskade in 2022 permanent gesluit. ENREF het in 2020 ná ’n groot brand gesluit. Die verlies verklaar ’n groot deel van die daling in raffineringsvermoë.
SAPREF is nou die teiken van ’n voorgestelde herontwikkelingsplan van R117 miljard. Die plan mik na 400 000 vate per dag en moontlik tot 650 000 vate per dag. Swart waarsku dat beplanning dikwels oorskry word en bou vyf tot tien jaar kan duur.
Minister van Minerale en Petroleumhulpbronne Gwede Mantashe het onthul dat die Strategiese Brandstoffonds 6,9 miljoen vate olie hou. Dit bied sowat 30 dae se dekking teen ’n verwerkingsvermoë van 200 000 vate per dag. Hy het op ’n vraag van LP Mikateko Mahlaule oor petroleumvoorsieningsekerheid geantwoord.
Mantashe sê dalende raffineringsvermoë maak die land kwesbaar vir geopolitieke risiko’s, ten spyte van veerkragtigheid tydens onstabiliteit weens die oorlog in Iran. Sasol se steenkool-tot-vloeistof aanleg in Secunda dien as stabiliserende faktor weens oorvloedige steenkoolbronne. Sy departement het ’n konsepbeleid oor strategiese voorrade gepubliseer, terwyl brandstofpryse op invoerpariteit gebaseer bly.