Maatskappye wat voorafbetaalde elektrisiteitsmeters in deeltitelkomplekse bestuur, kom toenemend onder druk van kuratore en bestuursagente om elektrisiteitstariewe onwettig te verhoog. Die ekstra inkomste word dan gebruik om agterstallige heffings te verhaal. Hulle word ook verwag om krag af te sny waar eienaars met heffings agterstallig is totdat die skuld vereffen is.
Johan Hopley, voorsitter van die Elektrisiteitsherverkopersvereniging van Suid-Afrika, sê die druk het veral die afgelope jaar skerp toegeneem. Die vereniging verteenwoordig sowat 55 meterondernemings wat saam meer as 150 000 meters bestuur. Hy sê lede moet net tariewe hef wat deur die energiereguleerder Nersa goedgekeur is.
Volgens die Nasionale Vereniging van Bestuursagente bestaan geen nasionale syfers oor totale agterstallige heffings nie, maar die probleem vererger namate lewenskoste styg en mense werk verloor. Heffings betaal vir instandhouding, versekering, sekuriteit, munisipale dienste en gemeenskaplike areas. Die vereniging waarsku dat wanbetaling kontantvloei ondermyn en die hele skema verswak.
Die vereniging gee n voorbeeld waar tien eienaars in n skema van 100 eenhede elk se maandelikse heffing van R2 500 nie betaal nie. Dit beteken n tekort van R25 000 per maand en R300 000 oor n jaar, voor rente en regskoste.
Prokureurs Jaco Hamman en Merilynn du Plessis van Hahn en Hahn sê regters en die Gemeenskapskemasombuddiens het beslis dat krag nie sonder meer afgesny mag word nie. Daar moet óf n spesifieke reël wees wat lede aangeneem het óf n hofbevel wees. Selfs dan geld streng voorwaardes soos behoorlike kennis, korrekte syfers en heraansluiting ná betaling.
Hopley waarsku dat n verhoogde tarief dikwels die huurder tref, nie die eienaar wat die heffing skuld nie. As n heffing van R2 000 so verhaal word, betaal die huurder R2 000 voordat n enkele eenheid gekoop kan word. Stilweg aankope na heffingskuld oorboek is ook onwettig verklaar.