Die Noorse Nobelkomitee het die Nobelprys vir Vrede vir 2026 aan die Suid-Afrikaanse menseregteprokureur Navi Pillay toegeken. Die 85-jarige word erken omdat sy state en leiers verantwoordbaar gehou en internasionale reg verdedig het. Die komitee sê internasionale reg staan onder geweldige druk en sy instellings word aangeval.
Pillay dien tans as regter by die Internasionale Geregshof in Den Haag in die saak waarin Mianmar van volksmoord beskuldig word. Verlede jaar het sy die VN-kommissie van Ondersoek oor die Besette Palestynse Gebied gelei wat die oorlog in Gaza ondersoek het. Die komitee noem haar een van die groot verdedigers van internasionale regsbeginsels.
Pillay is in Durban in ’n Indiese Tamil-gesin gebore, het in 1967 haar eie prokureursfirma gestig en in 1988 ’n doktorsgraad aan Harvard Universiteit verwerf. Sy was regter in Suid-Afrika en by die Internasionale Strafhof vir Rwanda en was van 2008 tot 2014 VN-hoëkommissaris vir Menseregte. Haar werk het gehelp om verkragting en seksuele geweld as volksmoord en misdade teen die mensdom te omskryf.
Die komitee sê ’n gemeenskaplike draad loop van haar vroeë werk in die verdediging van Nelson Mandela en ander teenstanders van apartheid tot haar diens as regter in belangrike internasionale sake. Voorsitter Jørgen Watne Frydnes sê die prys is ’n boodskap dat internasionale reg en sy instellings die hoeksteen van ’n vreedsamer wêreld is.
Pillay ontvang 12 miljoen Sweedse kroon, sowat 1,2 miljoen dollar, aan prysgeld. Sy was nie onder die gunstelinge nie en wedmarkte het Yulia Navalnaya en Mykola Kuleba as voorlopers aangewys. Die komitee kon haar nie dadelik bereik nie en sy het die nuus by die Neurenberg Forum in Duitsland ontvang waar sy ’n staande ovasie gekry het.