Die departement van binnelandse sake het sy September-riglyn oor asielaansoeke teruggetrek nadat vlugtelingontvangskantore landwyd binne dae oorweldig is. Die stap volg op onrus in Durban en Soweto en volgens die departement is amptenare in gevaar gestel en het ernstige bedreigings vir openbare veiligheid ontstaan.
Die riglyn het gevolg op ’n beslissing van die Konstitusionele Hof in Julie dat asielsoekers nie uitgesluit mag word net omdat hulle Suid-Afrika ongereeld binnegekom het nie. Dit het ook gegeld vir mense sonder ’n asieltransitvisum of wat nie binne vyf dae aangemeld het nie. Die hof het betrokke bepalings van die Wet op Vlugtelinge ongeldig verklaar.
Groot getalle asielsoekers het daarna tou gestaan by ontvangkantore in die land. Betogings teen die verwerking van aansoeke het hierdie week in Durban se middestad en Soweto gewelddadig geword. Die polisie meld dat 14 voertuie in Durban en 10 in Soweto aan die brand gesteek is, terwyl winkels in buitelandse besit geplunder is.
Binnelandse sake sê die riglyn is sonder die medewete van minister Leon Schreiber uitgereik. Bewerings dat die besluit polities gemotiveer was, is volgens die departement kategories onwaar, omdat dit uit ’n saak gespruit het wat die departement teengestaan het.
Die hofbevel bly van krag, maar ’n nuwe bedryfsbenadering moet bepaal hoe dit uitgevoer word. Volgens die Interministeriële Komitee oor Migrasie verleen die uitspraak nie burgerskap, stemreg, permanente verblyf of vlugtelingstatus aan elke aansoeker nie. Eise word steeds beoordeel en misbruik kan na afhandeling van prosesse tot deportasie lei.