Minister van Finansies Enoch Godongwana lewer op 21 Oktober een van sy moeilikste mediumtermynbegrotings in sy vyf jaar aan die hoof van Suid-Afrika se finansies. Die toespraak volg op Februarie se 2026-begroting wat skuldstabilisering vir die eerste keer in 17 jaar, die verlaat van die gryslys en die eerste kredietopgradering in 16 jaar gevier het.
Die Tesourie het toe die voorgestelde R20 miljard se belastingverhoging teruggetrek, inkomstebelastingkerwe vir die eerste keer in twee jaar aangepas en die grens vir belastingvrye spaarrekenings verhoog. Die BTW-registrasiedrempel vir klein ondernemings is van R1 miljoen tot R2,3 miljoen verhoog.
Drie dae later het die Verenigde State en Israel lugaanvalle op Iran geloods. Die Suid-Afrikaanse Instituut vir Belasting sê daardie begroting is vir ’n wêreld geskryf wat nie meer bestaan nie. Groeiverwagtinge van 1,8 persent is deur die meeste ekonome tot 1 persent verlaag terwyl olie bo 100 dollar per vat bly en die rand onder druk kom.
Diesel het van R17 tot R33 per liter gestyg en petrol het rekordvlakke bereik. Stanlib-hoofekonoom Kevin Lings verwag inflasie sal 5 persent oorskry wanneer die jongste brandstofstygings ingereken word. Die Reserwebank het rentekoerse twee keer verhoog en die repokoers op 23 September tot 7,25 persent gelig.
Statistieke Suid-Afrika wys die ekonomie het in die tweede kwartaal met 0,2 persent op ’n jaargrondslag gekrimp. Stadiger groei druk belastinginkomste omdat winste, lone en besteding verswak. Godongwana het ook R17,2 miljard prysgegee met tydelike brandstofverligting van April tot Junie.
Die begroting het ’n tekort van 4 persent van die BBP en skuld van 77,3 persent voorspel, maar hoër rente en ’n swakker rand verhoog skuldbedieningskoste. Die instituut verwag geen verandering aan belastingkoerse nie, maar wel ’n groter tekort en uitstel van skuldstabilisering. Uitvoerende hoof Keith Engel noem Februarie ’n geloofwaardigheidsbegroting en hierdie toespraak ’n veerkragtigheidstoets.