Die Departement van Indiensneming en Arbeid het verduidelik dat die voorgestelde wysigings aan die Wysigingswetsontwerp op Indiensnemingsdienste geen nuwe werksregte of outomatiese burgerskap aan vlugtelinge verleen nie. Die verduideliking op 8 Oktober 2026 volg op bewerings op sosiale media dat vlugtelinge en asielsoekers nie meer as buitelanders beskou sal word nie. Die departement sê daardie bewerings is verkeerd.
Die departement het beklemtoon dat die wysigings nie bestaande immigrasievereistes of indiensnemingsregulasies verander nie. Die doel is om omskrywings in lyn te bring met die Immigrasiewet en die Vlugtelingewet. Dit moet groter regsduidelikheid en konsekwentheid in arbeidsmarkbeleid bring.
Die wetsontwerp is in Mei 2026 formeel in die Nasionale Vergadering ingedien, ná goedkeuring deur die Kabinet in Mei 2025. Die aanvanklike konsep is in Februarie 2022 vir openbare kommentaar gepubliseer en het op buitelanders en digitale arbeidsplatforms gefokus. In Augustus 2026 het die portefeuljekomitee oor indiensneming en arbeid ’n formele voorlegging van die departement ontvang.
Minister Nomakhosazana Meth sê die hoofdoel is om die binnelandse arbeidsmark te versterk en werksgeleenthede vir Suid-Afrikaanse burgers te beskerm, veral vir kwesbare werksoekers en die jeug. Die wetsontwerp wil ook openbare indiensnemingsdienste versterk om werksoekers met vakatures te verbind en vaardighede beter te pas.
“Die wetsontwerp poog nie om enige persoon van wettige werk uit te sluit nie”, sê Meth. “Dit poog eerder om te verseker dat indiensnemingspraktyke behoorlik gereguleer word en dat werkgewers aan toepaslike wetgewing voldoen.” Die wetsontwerp skep ’n raamwerk waarbinne die minister spesifieke maatreëls vir sekere poste kan vasstel.
Die departement het bevestig dat die wysigings nie immigrasiestatus, burgerskap of permanente verblyf verleen nie en nie verpligtinge ingevolge immigrasiewetgewing ophef nie. Werkgewers word nie verplig om vlugtelinge of asielsoekers bo Suid-Afrikaanse burgers te verkies nie. Die regering se verbintenis om Suid-Afrikaners eerste te stel, bly onveranderd.