Die hooggeregshof in Pretoria het die nuwe BEE-reëls vir die regsberoep ter syde gestel omdat die minister van Handel, Nywerheid en Mededinging, Parks Tau, nie sy diskresie behoorlik uitgeoefen het nie. Die uitspraak van 8 Oktober 2026 volg op ’n hofaansoek teen die Regsektorkode wat in September 2024 afgekondig is.
Die kode is kragtens die Wet op Breëbasis-Swart Ekonomiese Bemagtiging gepubliseer en stel transformasieteikens oor vyf jaar. Dit vereis onder meer 50% swart eienaarskap, insluitend minstens 25% swart vroue-eienaarskap. Dit stel ook verteenwoordiging van tot 50% vir swart bestuurders, bestuurshoofde, vennote en direkteure.
Prokureursfirmas met ’n jaaromset van R5 miljoen of minder en prokureurs met R3 miljoen of minder is vrygestel. Regsfirma Denys, voorheen Norton Rose Fulbright, het die verrigtinge begin. Bowmans, Webber Wentzel en Werksmans het as tussentreders toegetree, terwyl Solidariteit hom by die saak aangesluit het.
Die firmas het aangevoer die kode is op ’n onregmatige wyse ingestel en bevat willekeurige en ondoeltreffende maatreëls. Hulle het beklemtoon hulle is nie teen transformasie gekant nie, maar reëls moet regmatig ingestel word. Solidariteit het aangevoer die teikens kom op rassekwotas neer.
Die hof het bevind Tau het op die regsektor gesteun om geskille self op te los en het nie self die fyner besonderhede beoordeel nie. Die hof het verklaar openbare mag vir transformasie moet aan die Grondwet en die bemagtigingswet voldoen. Oorleg en kundigheid kan die minister inlig, maar kan nie die oordeel vervang wat die Parlement van hom vereis nie.
Die hof het nie beslis dat die kode nooit regmatig afgekondig kan word nie en ook nie dat die bepalings met die Grondwet strydig is nie. Die minister moet die bestaande materiaal selfstandig evalueer en ’n nuwe besluit neem, sonder om die hele proses oor te begin. Tau is beveel om die applikante se koste te betaal.