Suid-Afrika se ekonomiese vryheid verswak steeds. Dit is die boodskap van professor Richard J Grant in gesprek met Jimmy Moyaha op SAfm Market Update op 6 Oktober 2026. Grant is verbonde aan Cumberland University as professor in finansies en ekonomie.
Volgens Grant gaan dit oor meer as een syfer. Ekonomiese vryheid meet of mense eiendom kan besit, sake kan begin, handel kan dryf en werk kan vind sonder oormatige staatsinmenging. As daardie ruimte krimp, krimp deelname ook.
Hy wys op bekende drukpunte in Suid-Afrika. Dit sluit in hoë staatsbesteding, swak beskerming van eiendomsreg, misdaad, handelsbeperkings en onsekerheid oor monetêre beleid. Saam maak dit beplanning moeiliker vir beleggers en werkgewers.
Minder vryheid beteken minder belegging en stadiger skepping van werk. Moyaha het gevra wat die praktiese gevolg vir gewone mense is. Grant se antwoord is dat beperkte keuses koste verhoog en groei vertraag, veral vir klein sake.
Oor oplossings sê Grant die regering moet deelname verbreed. Dit vra sterker beskerming van eiendomsreg, strenger beheer oor misdaad, laer handelsbeperkings en dissipline in staatsbesteding en monetêre beleid. So kry markte ruimte om te herstel.
Hy beklemtoon geloofwaardige reëls wat vir almal geld. As beleggers vertrou dat kontrakte beskerm word en beleid bestendig bly, neem bereidwilligheid om te bou en aan te stel toe. Dan volg werkskepping nie uit beloftes nie, maar uit vryheid om te produseer.