Die regering het motoriste gevra om nie petrol in paniek te koop voor Woensdag se verhoging nie, maar om doeltreffender te ry sodat elke kilometer verder strek. Die oproep kom nadat petrol hierdie week ’n rekord van R30 per liter bereik het, met vroeë tekens van die Sentrale Energiefonds dat erger voorlê.
Die Departement van Minerale en Petroleumhulpbronne het Maandag aangekondig dat petrol vanaf Woensdag 7 Oktober met R3,12 en R3,33 per liter sal styg. Diesel sal met R2,84 en R3,24 per liter styg.
In ’n openbare kennisgewing het die regering gewaarsku dat paniekaankope onnodige voorsieningstekorte kan veroorsaak. Motoriste moet eerder glad ry, geleidelik versnel, sag rem en ’n bestendige spoed hou. Ander wenke sluit in om minder te jaag, luiertyd te beperk, ritte te beplan, voertuie te diens, lugversorging te beperk en saam te ry of te stap waar dit prakties is.
Motoriste het ongelowig gereageer en gesê die staat moet eerder brandstofpryse verlaag as om rygewoontes voor te skryf. Intussen begin die nuwe hersieningstydperk vir November reeds, met die Sentrale Energiefonds wat op ’n verdere onderverhaling van R4 per liter dui.
Voor die verhoging het verskeie sektore gevra dat brandstofheffings verlaag word, soos in April 2026 gedoen is. Die Nasionale Tesourie het egter gewaarsku dat daardie ingryping die begroting met meer as R17 miljard teruggesit het. Minister van Finansies Enoch Godongwana het gesê die begroting kan motoriste nie teen elke eksterne prysskok beskerm nie.
Sanisha Packirisamy, groepekonoom by Momentum, sê die rede vir verligting is sterk omdat Oktober se rekordpryse begrotings en marges dadelik druk. Hoër dieselkoste vloei vinnig deur na vrag, landbou en bedryfskoste, en as dit inflasie aanvuur, kan die Reserwebank rentekoerse langer hoog hou. Sy waarsku dat ’n afplatting die fiskus meer kan kos in verlore belastinginkomste as die koste van ’n heffingverlaging.