'n Ongewone toename in orkawalle en walvishaaie word tans langs die kus van Mosambiek aangeteken, saam met die vorming van die El Niño-weersiklus. Wetenskaplikes by die Bazaruto-sentrum vir Wetenskaplike Studies sê waarnemings wat eens uiters skaars was, het in die afgelope maande algemeen geword.
Volgens hoofwetenskaplike Mario Lebrato kan veranderinge in seestrome en watertemperature in die Mosambiekkanaal tussen Madagaskar en die Afrika-vasteland planktonvlakke en ander mariene voedselbronne beïnvloed. Hy sê hy het tot verlede jaar geen diere gesien nie en sien hulle nou weekliks. Hy weet nie seker of dit aan El Niño gekoppel is nie, maar die tydreeks laat die verband moontlik lyk.
Die Amerikaanse Klimaatvoorspellingsentrum verwag dat vanjaar se El Niño die ernstigste sedert rekords in 1950 begin het, kan wees. Warmer seewater veroorsaak droogtes in sommige wêrelddele en vloede in ander en verander die gedrag en migrasiepatrone van diere wêreldwyd.
Die waarnemingspos is in 2017 op Benguerra-eiland in die Bazaruto-argipel gestig deur die Switserse sakervrou Nina Flohr, dogter van die stigter van VistaJet Group Holding. Sy bly die eienaar. Befondsing kom uit inkomste van die Kisawa Sanctuary, die oord wat sy en haar man prins Philippos van Griekeland en Denemarke op dieselfde plek besit.
Die sentrum, Afrika se enigste oseaanwaarnemingspos, monitor seewatertemperature, humiditeit, neerslag en soutgehalte. Dit versamel ook data oor golwe, deining, getye en stroomspoed. Die data is oop vir navorsers en help wetenskaplikes om modelle te kalibreer vir 'n streek waar histories min data beskikbaar was.
Benewens orkawalle en walvishaaie is ander spesies in die meer as 7 000 vierkante kilometer wat gemonitor word, opgemerk, onder meer leerrugskilpaaie en hamerhaaie. “Ons sien meer hamerhaaie as gewoonlik”, sê Lebrato. 'n Dolfynspesie wat nie voorheen daar gesien is nie, is ook aangeteken.